Koninginnenpage
Papilio machaon
Habitat
De Koninginnenpage komt van West-Europa tot in Azië voor. Daarnaast leeft deze vlindersoort in Noord-Amerika en van Noord-Scandinavië tot in Noord-Afrika. De habitat van de Koninginnenpage bestaat uit voldoende waard- en nectarplanten voor de grote nectarbehoefte en uit markante plekken voor ‘hill topping’. In Nederland is de Koninginnenpage een vrij schaarse standvlinder. Deze vlindersoort spot je vooral in het zuiden van Nederland. De Koninginnenpage vliegt in 2 generaties uit. De eerste generatie zie je van eind april tot begin juni. De tweede generatie vliegt van midden juli tot eind augustus. Wanneer er hoge temperaturen zijn, dan kan er soms een partiële derde generatie uitvliegen.
Uiterlijk
Levenscyclus
De Koninginnenpage blijft 5 tot 8 dagen in het ei. Wanneer de Koninginnenpage uit het ei komt, is deze vlindersoort nog voor 22 tot 36 dagen een rups. Vervolgens gaat de rups verpoppen. De verpopping bij de eerste generatie duurt 13 tot 18 dagen. Bij de tweede generatie duurt de verpopping 200 tot 320 dagen. Hierna leeft de Koninginnenpage voor 14 tot 22 dagen als vlinder.
Hill topping
Mannetjes doen vooral aan ‘hill topping’. De mannetjes scholen samen bij een opvallend punt, zoals een heuveltop, hoge boom of toren. Tijdens ‘hill topping’ zijn de mannetjes niet aan het foerageren, maar zijn ze het territorium aan het verdedigen. Ze jagen mannelijke indringers weg, maar zoeken wel naar een vrouwtje om mee te paren. Zodra een mannetje en een vrouwtje elkaar gevonden hebben, zullen ze in de vegetatie neerstrijken om te paren. Deze paring duurt maximaal 2 uur.
Waardplanten en nectarplanten
Waardplanten zijn speciale planten waar vlinders, zoals de Koninginnenpage, hun eitjes op leggen. Als de eitjes uitkomen, eten de rupsen van die planten. Zo groeien de rupsen tot ze groot en sterk zijn om te veranderen in vlinders. Hierom zijn waardplanten van essentieel belang voor het voortbestaan van vlindersoorten, want zonder waardplanten zijn er geen rupsen en dus uiteindelijk ook geen vlinders.
Elke vlindersoort heeft zijn eigen favoriete planten. De Koninginnenpage verkiest voor Wilde peen (Daucus carota), Bevernel (Pimpinella major), Kleine bevernel (Pimpinella saxifraga), Engelwortel (Angelica), Venkel (Foeniculum vulgare), Pastinaak (Pastinaca sativa), Eenstijlige meidoorn (Crataegus monogyna), Melkeppe (Peucedanum palustre), Bergvenkel (Meum athamanticum), Wijnruit (Ruta graveolens), Dille (Anethum graveolens), Karwij (Carum), Lavas (Levisticum) en Ruit (Thalictrum).
De meeste vlindersoorten, zoals de Koninginnenpage, hebben nectar nodig om te overleven. Nectar halen de vlinders uit nectarplanten. Nectar is een stroperig vocht dat afkomstig is uit bloemen. Dit vocht bevat veel suiker, kleine hoeveelheden eiwitten en vitamines. Nectar levert de energie die de Koninginnenpage nodig heeft om te kunnen vliegen.
De nectarplanten voor de Koninginnenpage bestaan uit Klavers (Trifolium), Schermbloemigen (Apiaceae), Vlinderstruik (Buddleja), Koninginnenkruid (Eupatorium), Lavendel (Lavandula), IJzerhard (Verbena bonariensis), Distel (Carduus), Slangenkruid (Echium vulgare) en Vlambloem (Phlox).
Je helpt de Koninginnenpage door een aantal van deze plantsoorten in je tuin te poten. Wanneer je zowel waardplanten als nectarplanten combineert, zal je zowel de rups als de vlinder ondersteunen.
Opgelet bij sommige plantsoorten
De bladeren van de Engelwortel (Angelica) worden gebruikt om kruidenthee van te maken. Het is echter een licht giftige plant als er grotere hoeveelheden ingenomen worden. Deze plant is niet aan te raden voor mensen met diabetes en zwangere vrouwen.
De wortel van de Pastinaak (Pastinaca sativa) is eetbaar, maar het sap is giftig. De scheuten en bladeren moeten voorzichtig aangeraakt worden. Rechtstreeks contact met de huid kan zorgen voor een chemische verbranding, waardoor de huid rood wordt, brandt en blaren krijgt.
Koninginnekruid (Eupatorium) wordt gebruikt in de natuurgeneeskunde. Deze plant heeft een geneeskrachtige werking voor de lever, urinewegen, nieren, botten, gewrichten en het spijsverteringsstelsel. Bij enorme inname van hele planten is deze plant giftig.
